Effecten macrobudget op BUIG
Gemeenten ontvangen jaarlijks via de regeling Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten (BUIG) van het Rijk een budget om uitgaven voor uitkeringen zoals de Participatiewet, IOAW en IOAZ te bekostigen. Wanneer dit budget onvoldoende is, bijvoorbeeld door een hoger aantal bijstandsgerechtigden dan verwacht, kunnen gemeenten een beroep doen op de vangnetregeling. Deze regeling biedt financiële ondersteuning bij tekorten op het bijstandsbudget. Vanaf 2026 wordt de zogenoemde eigenrisicodrempel verlaagd van 7,5% naar 5%, mits sprake is van een meerjarig tekort. Dit betekent dat een gemeente in 2026 én in ten minste twee van de drie voorafgaande jaren een tekort van minimaal 5% moet hebben om hiervoor in aanmerking te komen. Vanaf begrotingsjaar 2027 wordt de drempel verder verlaagd naar 2,5%, waardoor gemeenten eerder aanspraak kunnen maken op ondersteuning bij structurele tekorten.
Voor de gemeente Steenbergen zijn de cijfers doorgerekend. De BUIG kent voor 2027 en verder een negatief effect. Dit ontstaat doordat de uitkeringslasten sterker stijgen dan de compensatie via het BUIG budget. Dit wordt met name veroorzaakt door een toename van het aantal uitkeringen en door hogere gemiddelde uitkeringslasten als gevolg van indexatie en stijgende kosten voor levensonderhoud. Onderstaande tabel geeft het effect aan: